سیزدهمین شماره ماهنامه بین المللی حقوق با افتتاح پرونده ویژه «جهانی شدن و حقوق» منتشر شد. در این شماره می خوانید:
* خبر و تحلیل
پنج دقیقه برای پنج بند پنجمین قطعنامه
متن کامل قطعنامه 1835
اطلاعیه فاقد استناد
رفع مشکل حق پخش تلویزیونی
تصمیم شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره صلاحیت دیوان عدالت اداری
* تحلیل شعار مرگ بر کفار از دیدگاه حقوق اسلام – حجت الاسلام دکتر رسول مظاهری
در میهن عزیزمان جمهوری اسلامی ایران به جز مسلمانان، مردم غیر مسلمان و در اصطلاح كافر هم زندگی می كنند و از نظر حقوقی این سؤال مطرح می شود كه آیا یك شهروند مسلمان ایرانی حق دارد علیه شهروند دیگر هم وطن خود شعار دهد و با صدای بلند او را نفرین كند؟...
* مطالعه تطبیقی شناسایی استقلال کوزوو و اوستیای جنوبی – سیدیاسر ضیایی
با شناسایی استقلال منطقه اوستیای جنوبی توسط دولت وپارلمان روسیه، این سؤال مطرح شدکه آیا این اقدام روسیه تنهاپاسخی به شناسایی کوزوو توسط کشورهای غربی بود یا اینکه اوستیای جنوبی واقعاً شرایط تشکیل «کشور» را حیازت کرده است؟ در هر حال، شناسایی این مناطق چه آثاری دارد؟...
* آینده روابط آمریکا و دیوان کیفری بین المللی (2) – جان بلینگر
بخش نخست سخنرانی جان بلینگر، مشاور حقوقی وزارت امور خارجه آمریکا در دانشگاه دی پال، در شماره گذشته منتشر شد. در بخش نخست، بلینگر به مبانی مخالفت آمریکا با نظام اساسنامه رم پرداخت و پیشنهاد خود برای همکاری آمریکا و طرفداران دیوان مبنی بر ارزشها و اهداف مشترک و پیگیری منافع بین المللی آمریکا مطرح نمود و گفت: « ما از محدودیتهای مقرر در قوانین آمریکا در مورد کمک به کشورهایی که توافق نامه های ماده 98 را با آمریکا امضا ننموده اند، صرفنظر کردیم و صراحتاً اعلام کردیم که نمی خواهیم مانع تصمیم کشورهای دیگر برای عضویت در اساسنامه رم بشویم.» اینک بخش دوم و پایانی این سخنرانی پیش روی شماست...
* پرونده مفتوح: جهانی شدن و حقوق
در این شماره «حقوق» پرونده دیگری را گشوده ایم: جهانی شدن و حقوق. بنای ما در این پرونده علمی و تاحدودی میان رشته ای، بر آن بود که هر دو سوی رابطه جهانی شدن و حقوق را واکاوی کنیم. نخست، بررسی تأثیرات جهانی شدن در حوزه های مختلف بر قواعد و هنجارهای حقوقی با نگرشی نظری و دوم بررسی مسائل مربوط به جهانی شدن حقوق و قواعد حقوقی جهانشمول با نگرشی عینی...
* آیا جهانی شدن چهره ای ژانوسی دارد؟ - سیدمحمد خاتمی
ژانوس، خدای اسطوره ای دروازه های روم، دو چهره داشته است، چهره ای رو به پیش و بالنده و چهره ای رو به پس و میرنده. آیا پدیده جهانی شدن (Globalization) چهره ای ژانوسی دارد؟...
* توهّم جهانی – میری دلماس مارتی / ترجمه: امیر مقامی
من باور عمیق دارم که جهانی شدن (Globalization) از «حقوق بشر» سر برآورده است. جهانگرایی روشنگری آنچنان که به طور جدی در اعلامیه حقوق بشر و شهروند سال 1789 در فرانسه و سپس در اعلامیه جهانی حقوق بشر سال 1948 احساس شد...
* درباره جهانی شدن حقوق – دکتر مهدی شهابی
فرآیند جهانی شدن حقوق مبتنی بر انتقال برخی ارزشهاست. گسترش رقابت اقتصادی، دولت قانونمند، حقوق بنیادین و حمایت از محیط زیست و... مصادیقی از این ارزشها به شمار می روند...
* حاکمیت دولتها و جهانی شدن – دکتر محمدرضا ویژه
گذشته از سیطره ی لیبرالیسم سیاسی و اقتصادی، گروهی از این عوامل به عرصه ی بین المللی باز می گردد که با آفرینش پارامترهایی چون حقوق بنیادین، بر عرصه ی داخلی تأثیر نهاده است. بی گمان، فرآیند جهانی شدن تأثیر عواملی خارجی را در سه گروه الگوها، هنجارها و ارزش ها تسهیل نموده است...
* مفهوم کرامت ذاتی انسان در اسلام و نظام جهانی حقوق بشر – زهرا بهزادی
چکیده
حقوق بشر مفهومى عمیق و ریشهدار در تفكر انسانى و دینى است. حقوقبشر حقوقی است كه به انسان، به صِرف انسان بودنش، بدون توجه به دین، فرهنگ، زبان، نژاد، ملیت، مقام، خویشاوندی، تبار و قومیت و... تعلق می گیرد. درواقع کرامت فطری انسان ها موجب شد تا افراد اجازه یابند از کرامت، آزادی و توانایی خود برای پی ریزی نوآوریهایی در حوزه های متعدد جامعه بهره گیرند. در آیات و روایات اسلامی بسیاری بر کرامت ذاتی انسان ها تأکید شده است و مبنای حقوق بشر در اعلامیۀ جهانی حقوق بشر نیز، کرامت ذاتی انسان می باشد. در این نوشتار تلاش شده بر اساس مفهوم کرامت ذاتی انسان میان اسلام و حقوق بشر جهانشمول نزدیکی ایجاد شود.
واژگان کلیدی: حقوق بشر، جهانشمولی، کرامت ذاتی، کرامت ارزشی.
* روشهای ایجاد مقررات متحدالشکل و همسان – دکتر عبدالحسین شیروی
از دیر باز ضرورت وجود مقررات متحدالشكل در سطح داخلی و بینالمللی موضوع بحث و اختلاف نظر بوده است. منتسكیو در كتاب روح القوانین كه در سال 1747 میلادی منتشر شده است بیان میدارد كه قوانین متحدالشكل همواره برای عوام جذابیت داشته است ولی بزرگان و اندیشمندان تنها تحت تأثیر برخی از این قوانین متحدالشكل قرار میگیرند...
* جهانی شدن حقوق تجارت و تأثیر آن بر حقوق ایران – ذبیح اله و محمدعلی شمس
چکیده :
تحولات وسیع و پرشتاب در روابط و مناسبات تجاری در چند دهه اخیر موجب توسعه یافتن حقوق تجارت و شعب آن در بسیاری از کشورها گردیده است تا همگام با این تحولات بتوانند نظام حقوقی خود را مناسب و هماهنگ با مقتضیات زمان حفظ نموده و توسعه دهند و این امر موجب دگرگونی گسترده در عرصه بین المللی شده است . همچنین جهانی شدن در نتیجه گسترش ابزار های ارتباطی اطلاعاتی پدید آمده است که روند جابه جایی سریع کالا ,سرمایه ، نیروی کار را فراهم کرده و کنترل دولت بر آن به صورت موثری عملی نمی باشد به نحوی که نهایتاً این روند منجر به یک فرهنگ واحد جهانی خواهد شد .از طرف دیگر باید به این نکته نیز توجه داشته باشیم که هر کشوری در صحنه تجارت آزاد بین المللی دارای مبانی و نظام حقوقی و اقتصادی خاصی است که در برخی موارد مغایر و یا ناسازگار با مقررات سازمان تجارت جهانی ( WTO ) بعنوان سازمان اصلی نظم دهنده ی تجارت آزاد در جهان می باشد و این امر ممکن است به بهره مندی هر چه بیشتر این کشورها از شرایط تجارت آزاد خدشه وارد سازد ، لذا تلاش در جهت رفع آنها برای هرکشوری اجتبناب ناپذیر می باشد.
واژگان کلیدی : جهانی شدن حقوق تجارت ، داوری بین المللی ، قانون تجارت الکترونیک ، سرمایه گذاری خارجی
* جهانی شدن حقوق کار . تأثیر آن بر حقوق کار ایران – دکتر محمود جلالی
ایران با دارا بودن جامعه كارگری بیش از 7 میلیونی با اینكه از روند جهانی شدن حقوق كار در خیلی از امور متأثر گردیده ولی با توجه به تمایل جدی كشور به پیوستن به سازمان تجارت جهانی كه تأثیرات جدی را در صورت عضویت بر جامعه كارگری و كارفرمایی كشور خواهد داشت باید نسبت به وارد نمودن اصول جهانی این حقوق در حقوق داخلی تلاش های گسترده تری را به انجام رساند...
* جهانی شدن اقتصاد و رعایت حقوق مصرف کنندگان – مینا حسینی
چکیده
در جریان جهانی شدن یکی از موضوعات پر اهمیت رعایت حقوق مصرف کنندگان است .جهانی شدن از جنبه های مختلف برحقوق مصرف کنندگان کالاهای مختلف در کشورهایی که به این جریان می پیوندند تاثیر می گذارد.این تاثیر از جهاتی مثبت و از جهاتی منفی است.حمایت از مصرف کنندگان در قالب ایجاد یک حقوق مصرف جهانی
می تواند گامی به سوی پیوند اقتصادی کشورها و بهره مندی همه بازیگران عرصه اقتصاد از مزایای این پیوند گردد.
واژگان کلیدی: جهانی شدن اقتصاد، حقوق مصرف کننده، حقوق مصرف جهانی
* جهانی شدن و آموزش حقوق (1) – امیر مقامی
چکیده: فرآیند جهانی شدن حقوق طی دو مرحله «شناسایی» وسپس «تکثیر» قواعد حقوقی از طریق «نهادها» و «مفاهیم» حقوق بین الملل درحال تکامل است و دیگر روشهای جهانی شدن/سازی حقوق در دنیای چندجانبه گرای کنونی قابل پذیرش نیست. البته این فرآیند با جهانی شدن سایر حوزه های علمی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی بشری متفاوت است؛ زیرا گاه به «تعهّد» دولتها برای رعایت قواعد جهانی منجر می شود و مبانی حقوق بین الملل نیز فرصت تأثیرگذاری همه نظامهای حقوقی ملّی را فراهم کرده است. لذا جهانی شدن حقوق از تعامل میان حقوقهای ملّی و حقوق بین الملل پدید می آید و نتیجتاً علاوه بر حقوق بین الملل، در حوزه هایی مانند حقوق اساسی، حقوق کار، حقوق تجارت، حقوق کیفری، آیین دادرسی، حقوق بشر و حقوق بشردوستانه تأثیرات فراوانی برجای می گذارد. بر این اساس اصلاحاتی در نظام آموزشی حقوق داخلی ضروری به نظر می رسد. این اصلاحات، اهمیت درسهایی مانند حقوق تطبیقی، حقوق بین الملل و فعالیّتهای پژوهشی را افزایش می دهد و درسایر درسها نیز مفاهیم تازه ای باید مورد بررسی و تدریس قرار گیرند. همچنین در حوزه های حقوق بشر، حقوق بشردوستانه و محیط زیست، «آموزش»، نقش مهمی در رعایت هنجارهای حقوقی و حفظ حقوق و آزادیهای اساسی دارد و گاه خود یک تعهّد بین المللی محسوب می شود. این مقاله به تبیین روشهای جهانی شدن حقوق و فرآیند مبتنی بر حقوق بین الملل، و نیز تأثیرات این فرآیند بر حوزه های گوناگون حقوق و قانون(قاعده)سازی و نیز برخی موارد آموزش الزامی حقوق و تأثیرات جهانی شدن حقوق بر مسائل آموزشی به ویژه آموزش حقوق می پردازد.
واژگان کلیدی: جهانی شدن، قاعده حقوقی، آموزش حقوق، حقوق بشر.